

Anne Sütü ve Sütün Sağılması
Hazırlayan:
Uzman Diyetisyen Şeniz Ilgaz
Sağlık Bakanlığı
Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü
Anne sütünün bazı durumlarda sağılarak
bebeğe verilmesi gerekebilir. Özellikle sütü olduğu halde bebeğinden ayrı
kalması gereken anneler, çalışan anneler ya da herhangi bir nedenle sütünü
bebeğine veremeyen annelerin desteklenmesi ve bilgilendirilmesi gerekir.
Süt sağılması
şu durumlarda yararlıdır:
Tıkanık (şiş) memeyi rahatlatmak,
Kanal tıkanıklığını ya da süt birikmesini
tedavi etmek,
Çökük bir meme başından emmeyi öğrenene
kadar bebeği beslemek,
Emmeyi düzenlemede zorluk çeken bir bebeği
besleme,
Memeyi istemeyen bir bebeği emmekten
hoşlanmayı öğreninceye kadar beslemek,
Düşük doğum ağırlıklı ve ememeyen bir
bebeği beslemek,
Yeterli ememeyen bir hasta bebeği beslemek,
Anne ya da bebek hasta ise sütün kalanını
saklamak,
Annesi işe gittiğinde bebeği için süt
bırakacağı zaman, Anne bebeğinden uzakta iken süt akmasını önlemek,
Bebeğin çok dolu bir memeyi almasını
kolaylaştırmak,
Sütü doğrudan bebeğin ağzına sağmak,
Meme ucu ve meme çevresindeki kahverengi
bölgeyi kurutmak ve yara olmaktan korumak.
Sütün sağılması, annenin emzirmeye başlamasına
ya da bunu sürdürmesine yardım gereken pek çok durumda yararlıdır. Bütün
emziren annelerin süt sağmayı öğrenmesi gereklidir. Böylece gereksinim
duyduklarında anneler ne yapacaklarını bilecekler ve gerek işe gittiklerinde
gerekse bebeklerinden ayrı kalmaları gerektiğinde ve yukarıdaki gibi pek
çok nedenle karşı karşıya kaldıklarında sütlerini sağarak, süt oluşumunun
ve emzirmenin sürekliliğini sağlayacaklardır.
Elle sağma, sütü sağmak için en iyi
yoldur.
Herhangi bir alet gerektirmez ve
anne her yerde, her zaman yapabilir. Süt sağılmadan önce ellerin iyice
yıkanması çok önemlidir.
Temel nokta her kadının sütünü kendisinin
sağmasıdır. Çünkü başka birisi denerse ağrıyabilir.
Sağılan anne sütü, iyice yıkanmış
ve kaynatılmış suda bekletilen temiz bir geniş ağızlı fincan ya da bardağa
sağılabilir.
Sütü sağmak için "elle sağma" dışında
birkaç yöntem daha vardır. Bunlardan şırınga pompası ile sağma da yine
annelere gösterebileceğiniz ve kolayca uygulanabilecek bir yöntemdir. Şırınga
pompası lastik hazneli pompadan daha kullanışlıdır, temizlenmesi ve sterilize
edilmesi de daha kolaydır. Elektrikli pompalar ise genellikle hastanelerde
yeğlenir.
Enjektör
Pompa İle Süt Sağma
Ağız kısmındaki lastiğin iyice bükülebilir
durumda olduğundan emin olun,
Huni kısmını meme ucunun üstüne yerleştirin,
Hava sızıntısı olmayacak şekilde
tüm çevre derisine sıkıca temas ettiğinden emin olun,
Dış silindir aşağıya çekin, meme
ucu huninin içine doğru çekilecektir,
Dış silindiri bırakıp sonra yeniden
aşağıya çekin, 1-2 dakika sonra süt akmaya başlar ve dış silindirde birikir,
Süt akması durunca, lastiği gevşetin,
sütü boşaltın ve olayı yineleyin.
Bir anne
ne sıklıkla sütünü boşaltmalı?
Sütün sağılma nedenine bağlıdır ama
genellikle çocuk emmek istedikçe yapılmalıdır.
Anne sütünün oluşumunu ve devamını sağlayarak
düşük doğum ağırlıklı ya da yeni doğmuş bir bebeği beslemek için,
Süt ilk günde, olanaklı ise doğumdan
ilk altı saat içinde sağılmaya başlanmalı,
Süt, bebek istedikçe verebilecek miktarda
sağılmalı,
Hasta bir bebeğe yeterli sütü sağlamak
için en az her üç saatte bir sağma yapılmalı,
Süt bir iki hafta sonra azılıyor gibi
ise süt üretimini arttırmak için süt bir iki gün sık (her yarım saatte
bir ya da saatte, geceleri ise en az her üç saatte bir) sağılmalı,
Anne işe gittiğinde bebeğine süt bırakmak
istiyorsa, işe gitmeden önce olduğunca çok memeyi boşaltmalı, ayrıca işte
de sağmalı,
İş yerinde süt akması ya da tıkanık meme
oluşumunu önlemek için gerektiği kadar boşaltmalı.
Sağılmış Sütün
Saklanması
Sağılmış süt bardağının ya da kabının
üstünü kapatılır. Evin en soğuk yerine konulur.
Süt bebeğe verilmeden önce kaynatılmaz
ya da ısıtılmaz. Isı sütteki birçok anti-mikrobik etmenleri yok eder.
Sağılmış anne sütü dışarıda inek sütünden
daha uzun dayanabilir, çünkü içinde antimikrobik etmenler vardır.
Sıcak iklimde ve buzdolabı dışında bile
mikroplar sağılmış anne sütünde en azından 8 saat üremezler. Bebeğe bir
iş günü boyunca verilebilir. Buzdolabında ise 24 saat bozulmadan anne sütü
saklanabilir.
|