|
Biberon
Hazırlayan:
Doç. Dr. Songül Yalçın
Hacettepe Üniversitesi
Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı - Sosyal Pediyatri Ünitesi
Bebeklerimizin yalnızca yarısı
ilk bir saat içinde emzirilmektedir. 0-3 aylık bebeklerimizden yalnızca
%9,4'ü tek başına anne sütü almaktadır.
Biberon emmesi ile anne memesinin
emzirilmesi farklıdır. Biberonun içindeki mama/su biberonun emziğinin emilmesi
ile bebeğin ağzına dolar. Biberon emen çocuğun bir çaba sarf etmesine gerek
yoktur. Anne memesini emen çocuk yalnızca meme ucunu değil, areolanın büyük
bir kısmını ağzının içine alır ve dilini areolanın altına uzatır. İçi sütle
dolu lakteferöz sinüslerin çoğu areola bölgesindedir. Bebek dili ile bu
kanalları sağar ve ağzına dolan sütü yutar. İçinde ister mama, ister su
olsun yaşamın ilk günlerinde biberon verilen bebekler (bir kez bile
verilse) memeden de biberon gibi emmeye çalışırlar. Bu bebekler yalnızca
meme başını emerler ve dilleri ile sağma işlemi yapmazlar. Bu duruma meme
başı şaşkınlığı denilmektedir. Çocuk yalnızca annenin meme başını emdiği
için memeyi boşaltamaz, süt gelmediği için huzursuz olur. Çocuğun huzursuz
olması anneye yeterli sütünün olmadığını (yalancı süt yetersizliği) düşündürür.
Bebeğin etkisiz emdiği durumlarda memeler sürekli şiş ve gergindir. Yalnızca
meme başının emilmesi nedeni ile meme ucunda zedelenme ve çatlaklar da
oluşur. Daha çok biberon kullanılmaya başlanır. Bebek rahata alıştığı için
anne memesini bir daha almak istemez. Anne de sütünün yetersiz olduğunu
düşünerek ve meme başı sorunları nedeni ile emzirmeyi sürdürmek istemez.
Anne sütü ise her zaman ve
her yerde hazır durumdadır. Bebeğin beklemesine gerek yoktur. Bu nedenle
emzirilen çocuklar huzurludur. Bebek için "emme" yalnızca karnının doyurması
değildir. Aynı zamanda anne ve bebek arasındaki ikili ilişkinin tam olarak
gelişmesini sağlar. İlk bir yaş içinde her istediği anda annesini yanında
bulan ve emzirilen çocuklarda, temel güven duygusu gelişir.
Biberon ile beslemede, beslenme
süresi boyunca verilen mamanın içeriği aynıdır. Bununla birlikte anne sütünün
en önemli özelliği yaşayan bir sıvı özelliği göstermesidir. İçeriği sabit
olmayıp çocuğunun yaşına, fizyolojik durumuna uygun bir değişim gösterir.
Emzirme döneminin başında ya da sonunda olmasına göre anne sütünün içeriği
değişir. Emzirme döneminin başındaki süt suludur. Emzirme döneminin sonundaki
süt ise yağlıdır, bebeğe doygunluk hissi verir. Bebek anne göğsünü gereksinimi
kadar emer, biberon ile beslemede ise annesinin almasını düşündüğü kadar
almak zorundadır. Anne sütü ile beslenen bebeklerde obezite daha az görüldüğü
bilinmektedir. Anne sütü ile beslenmede ileri yaşlarda obezite, koroner
kalp hastalıkları, tip I diyabet mellitus, celiac hastalığı gelişme riski
daha azdır.
Anne sütü yalnızca en ideal
besleyici değil aynı zamanda en ekonomik beslenme yoludur. Biberonun temizlenmesi
çok zordur ve bebekler için enfeksiyon kaynağı oluşturur. Biberon ile beslenen
bebeklerde ishalli hastalıklar sık görülmektedir. Emzirmeden önce anne
göğsünün temizlenmesine gerek yoktur. Her koşulda verilebilir, Mikrop bulaşması
sorunu yoktur. Emzirdikten sonra da annenin bir miktar sütünü sıkıp göğüs
uçlarına sürmesi temizlik için yeterlidir. Herhangi bir pomat kullanmaya
gerek yoktur. Emzirme öncesi annenin yalnızca el yıkaması gerekmektedir.
Çalışan anneler, anne sütünü sağarak eve bırakılabilir ve anne evde olmadığı
zaman bebeğe kendi anne sütü verilebilir. Anne sütü buzdolabında 24 saat,
oda ısısında sekiz saat saklanabilir. İnek sütü ise oda ısısında iki saatte
bozulur. Bu sağılan anne sütünün de biberonla değil, kaşık ile verilmesi
gerekmektedir. Kaşığın temizlenmesi kolaydır ve meme başı şaşkınlığı yaratmaz.
Bebeklerin kaşık ile almadığı durumlarda fincan kullanılabilir. Bebek yarı
oturur pozisyonda iken, bebeğin alt dudağına içinde mama bulunan fincan
yaklaştırılır. Bebek dili ile fincanın kenarından mamayı alır. Bebeğin
ağzına hiçbir zaman mama dökülmemelidir.
Emzirmenin üstünlükleri tartışılmaz
olduğunun bilinmesine karşın biberon kullanımının halen yaygın olması düşündürücüdür.
Hastanelerimizin tamamının "bebek dostu hastane" olması emzirmenin yaygınlaşmasını
sağlayacaktır.
|
|
|
|
ve 
Ankara Tabip Odası işbirliğiyle hazırlanmaktadır.