

Tatil ve Ruh Sağlığı
Hazırlayan:
Doç. Dr. Selahattin Şenol
Gazi Üniversitesi
Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Bölümü
Yaz tatili ile birlikte hekimler
çocuk ve ergenlerin sağlığı konusunda birçok uyarıda bulunmaktadırlar.
Ozon tabakasında meydana gelen olumsuz değişikliklerle birlikte güneşin
zararlı etkileri; şapka kullanma, güneş gözlüğü seçilmesi ve en uygun güneş
yağının özellikleri gibi. Bunun dışında tatil bölgelerinde olabilecek haşere
ve zehirli hayvan sokmalarına ya da sıvı ve gıda alımına ilişkin öneriler,
allerjiler, su sporlarına ilişkin kaza ya da diğer tehlikeler gibi.
Ruh sağlığı açısından ise tatilin
anlamını çocuk ve ergenler için yetişkinler belirlemekte ve buradaki tutumlara
ilişkin öneriler anne babaları ilgilendirmektedir. Çocukların yaz döneminde
de ders konusunda zorlanmaları, onların bir dinlenme süresi geçirmeden
yorgun bir şekilde okula başlamasına ve derslerle ilgili bıkkınlığa yol
açabilmektedir. Bu nedenle ders çalışmaya ara verilmesi ve çocuğun okulu,
öğretmenlerini ve arkadaşlarını özlemesi sağlanmalıdır.
Özel öğrenme güçlüğü olan çocuklara
verilecek destek eğitiminin ise farklı bir şekilde sunulması gerekmektedir.
Okuma ve yazma ile ilgili zorluğu olan çocuk ve gençlere ders kitapları
dışında, yaş dönemlerine uygun seçilecek resimli öykü ya da gençlik romanlarını
okumayı özendirmek, yazma konusunda ise günlük tutma şeklinde yazma alışkanlığını
desteklemek uygun olacaktır. Ayrıca ailenin olanakları ölçüsünde çocuğun
yabancı dilini destekleyen yaz okulları bu amaçla seçilebilecek uygun desteklerdir.
Ayrıca aileden ayrılma, bağımsız kalabilme, yaşıt gruplarına katılma gibi
zorlukların üstesinden gelmede de önemli yararları olabilecektir.
Yaz dönemi çocukların gelişimlerindeki
adımları kolaylaştırmak için de kullanılabilir. Tuvalet eğitimi, odanın
ayrılması, kendi başına yemek yeme gibi gelişimsel beceri kazandırma girişimlerini
bebek ve çocuklar bu dönemde daha kolay kabullenmektedirler.
Çocuk ve ergen psikiyatrisi
bölümlerinden tedavileri sürdürülen çocuklar için de eğer şartlar uygunsa
ve hekim ile işbirliği yaparak yaz döneminin tatil olarak geçirilmesi ve
uygulanan ilaç tedavilerine ara verilmesi uygun olacaktır. Dikkat eksikliği
ve aşırı hareketlilik nedeniyle Ritalin ya da Tofranil gibi ilaç tedavisi
sürdürülen çocuk ve gençlerden yaz döneminde ders başarısı beklenmeyeceğinden
genel olarak ilaç tatili verilmektedir.
İçinde bulundukları gelişim
dönemine ve fizik güçlerine göre özellikle kırsal bölgelerimizde yaşayan
çocuk ve gençlerin tatil dönemlerinde anne babalarına işlerinde yardımcı
olduklarını biliyoruz. Aileye ekonomik açıdan katkıda bulunmak ya da kendi
harçlığını kazanmanın çocuk ve ergenin kendine güveni ve benlik saygısında
olumlu etkileri olduğunu biliyoruz. Ancak bu ekonomik katkının çocuk ve
ergenin gücü göz önünde bulundurularak planlanmasının önemi açıktır.
Tatillerin aile içi ilişkileri
yakınlaştırma ve birlikte geçirilen zamanı artırma yönünden de önemli olduğunu
biliyoruz. Özellikle çalışan anne ve babaların izin dönemlerini çocuklarının
tatil döneminde kullanması sınırlı aile içi etkileşimi artıracaktır. Aile
üyelerinin hep birlikte geçireceği bu tatil dönemlerinin iletişim, çocuklarına
model olma, onları tanıma ve gelişimlerini görebilme açısından da yararları
olacaktır.
|