
Dişeti Hastalıkları
( Periodontal Hastalıklar )
Hazırlayan :
Türk Dişhekimleri Birliği
Periodontal
hastalık nedir?
Periodontal hastalıklar dişeti ve
dişleri destekleyen diğer dokuları etkileyen iltihabi hastalıklardır. Erişkinlerde
diş kayıplarının %70'inden periodontal hastalıklar sorumludur. Bu hastalıklar
erken dönemde teşhis edildiklerinde kolay ve başarılı bir şekilde tedavi
edilebilirler. Dişeti hastalıklarının önlenmesi veya tedavisi; doğal dişlerin
korunması, daha rahat çiğnemenin ve daha iyi bir sindirimin sağlanması
gibi diğer faydaları da beraberinde getirir. Periodontal hastalıklar dişeti
iltihabı (gingivitis) ile başlar. Yani gingivitis periodontal hastalığın
erken dönemidir. Bu dönemde dişetleri kanamalı, kırmızı ve hacim olarak
büyümüştür. Erken dönemde çok fazla rahatsızlık vermeyebilir. Tedavi edilmezse
hastalık periodontitise ilerleyerek dişeti ve dişleri destekleyen alveol
kemiğinde geriye dönüşsüz hasar oluşturabilir.
Periodontitis periodontal hastalıkların
daha ilerlemiş bir safhasıdır. Dişleri destekleyen diğer dokularla birlikte
alveol kemiğinde de hasar oluşur. Diş-dişeti arasında "periodontal cep"
oluşur. Periodontal cep varlığı infeksiyonun yerleşimini ve hastalığın
ilerlemesini kolaylaştırır. Hastalık ilerledikçe dişler sallanmaya başlar,
hatta çekime gidebilir.
Dişeti
hastalığının belirtileri nelerdir?
Dişeti hastalığının pek çok bulgusu
vardır;
Diş fırçalama sırasında kanayan dişetleri
Kırmızı, şiş ve hassas dişetleri
Dişlerden kolaylıkla ayrılabilen, uzaklaşan
dişetleri
Dişler ve dişetleri arasında iltihabi
akıntı
Sallanan veya giderek birbirinden uzaklaşan
dişler (dişler arasında aralıkların oluşması veya mevcut aralıkların artması)
Isırma sırasında alt ve üst dişler arasındaki
ilişkilerin değişmesi
Bölümlü protez uyumundaki değişiklik,
bozulma.
Sürekli kötü ağız kokusu.

Bununla beraber, periodontal hastalık
hiç bir bulgu vermeden de ileri safhalara ulaşabilir. Bu nedenle düzenli
aralıklarla dişhekimine gitmek son derece önemlidir.
Dişeti
hastalığının nedeni nedir?
Dişeti hastalığının en önemli nedeni
"bakteriyel diş plağı" adı verilen, dişler üzerinde biriken yapışkan ve
renksiz film tabakasıdır. Günlük fırçalama ve diş ipliği kullanımı ile
diş plağının uzaklaştırılması sağlıklı bir ağız için temel gereksinimdir.
Eğer plak etkin bir şekilde dişlerden uzaklaştırılmazsa diştaşı veya tartar
olarak bilinen düzensiz yüzeyli ve geçirgen bir yapıya dönüşür. Plaktaki
bakteriler tarafından salınan zararlı ürünler dişetinde irritasyona neden
olur. Bu ürünler nedeni ile dişetini dişe sıkıca bağlayan lifler yıkıma
uğrar, dişeti dişten uzaklaşır ve periodontal cep oluşur. Böylece bakteri
ve ürünlerinin daha derin dokulara ilerlemesi kolaylaşır. Hastalık ilerledikçe
cep derinleşir, bakteriler daha derine; kemiğe kadar ilerler ve dişi destekleyen
alveol kemiğinde de yıkım başlar. Hastalık tedavi edilmeden bırakılırsa
sonunda dişler sallanır ve çekimleri bile gerekebilir.
 |
 |
Dişeti
hastalığı nasıl önlenir?
Periodontal hastalığın önlenmesinde
en önemli görev kişinin kendisine düşmektedir. Dişleri sağlıklı bir durumda
sürdürmek için, günlük ağız bakımı işlemleri ile (diş fırçalama ve diş
ipliği kullanma) bakteriyel diş plağının uzaklaştırılması gerekmektedir.
Dişhekimine düzenli aralıklarla gidilmesi de aynı derecede önemlidir. Günlük
ağız bakımı işlemleri diştaşı oluşumunu en az düzeye indirebilir, ancak
tamamen önleyemeyebilir. Diş fırçası, diş ipliği veya diğer temizlik araçları
ile ulaşılamayan bölgelerin bir diş hekimi tarafından değerlendirilmesi
mevcut diş plağı ve/veya diştaşının uzaklaştırılması açısından gereklidir.
Dişeti
hastalıklarının tedavisi nedir?
Dişeti hastalığının erken döneminde
tedavi, dişler üzerindeki eklentilerin (plak ve diştaşı) uzaklaştırılması
ve düzgün bir kök yüzeyinin sağlanmasını kapsar. Bu işlem dişetinde iltihaba
neden olan bakteri ve irritanların uzaklaştırılmasını sağlar. Genellikle
bu tedavi, dişetinin tekrar dişe adaptasyonu veya dişetinin büzülerek cebin
elimine olması için yeterlidir. Dişeti hastalığının erken döneminde vakaların
çoğunluğunda, diştaşı temizliği, plağın uzaklaştırılması ve düzgün bir
kök yüzeyinin sağlanmasını takiben günlük etkin ağız bakımı başarılı bir
tedavi için yeterlidir. Daha ilerlemiş vakalar cerrahi tedaviyi gerektirebilir.
Bu tedavinin amacı dişleri çevreleyen derin periodontal ceplerdeki diştaşlarını
temizlemek, cebin büzülerek eliminasyonunu ve düzgün bir kök yüzeyini sağlamak
ve daha kolay temizlenebilir bir dişeti formu oluşturmaktır.
Periodontal tedavi sonrası hastaların
düzenli olarak dişhekimi tarafından muayene edilmesi, plak kontrolü ve
yeni diştaşı birikimlerinin ortamdan uzaklaştırılması gereklidir. Fakat
unutmamak gerekir ki; periodontal tedavi ile elde edilenlerin sürdürülmesi
için hiçbir işlem kişinin günlük ağız bakımı işlemlerini etkin bir şekilde
uygulamasından daha yararlı olamaz.
|