
Hamilelik ve
Ağız Sağlığı
Hazırlayan:
Türk Dişhekimleri Birliği
Hamilelik
ağız sağlığını nasıl etkiler?
Hamilelik sırasında anne dişlerinden
kalsiyum kaybı ve her hamilelikte annenin bir dişini kaybedeceği yanlış
bir inanıştır. Fakat hamilelik sırasında ağız sağlığında bazı değişikliklerin
olacağı da bir gerçektir. En önemli değişiklik östrojen ve progesteron
hormon düzeylerindeki artış olup, bu durum da dişler üzerindeki plak birikiminin
artması ile bağlantılıdır.
Eğer plak uzaklaştırılmazsa dişeti
iltihabına (gingivitis) neden olur. Bu durum "hamilelik gingivitisi" adını
alır. Dişeti kırmızı, hacim olarak artmış, hassas ve kanamalıdır. Bu tablo
daha çok 2. üç aylık dönemde hamile kadınların çoğunluğunu farklı şiddette
etkiler. Eğer gingivitis zaten mevcutsa hamilelik sırasında şiddeti artabilir
ve tedavi edilmezse periodontitise ilerleyebilir. Hamile kadınlarda aynı
zamanda "hamilelik tümörü" geliştirme riski de vardır. Bunlar dişeti büyümelerinin
irritasyonu sonucu oluşan iltihabi lezyonlardır. Genellikle kendi haline
bırakılmakla beraber, hastaya rahatsızlık veriyorsa veya çiğneme, fırçalama
ve diğer ağız bakımı işlemlerini engelliyorsa dişhekimi tarafından alınmalıdır.
Bu problemler
nasıl önlenebilir?
Dişeti iltihabı dişlerin etkin olarak
bakımı ve temizlenmesi ile önlenebilir. Her gün en az iki kez, mümkün olan
durumlarda her yemekten sonra dişler fıçalanmalıdır. Her gün tüm dişlerde
diş ipliği ile temizlik işlemi de yapılmalıdır. Sabah diş fırçalamak rahatsızlık
veriyorsa ağız su veya anti-plaque ve floridli gargaralarla çalkalanmalıdır.
Dengeli beslenme ile birlikte C ve B12 vitamin destekleri de ağız sağlığının
sürdürülmesi açısından önemlidir. Dişhekimine daha sıklıkla gidilmesi de
etkin plak kontrolünü sağlayarak gingivtis gelişimini önler. Plak kontrolünün
sağlanması aynı zamanda dişeti irritasyonunu ve hamilelik tümörlerinin
oluşma riskini de azaltır.
Dişhekimine
ne zaman gitmelidir?
Hamilelik planlanıyorsa veya hamile
olunduğundan şüpheleniliyorsa dişhekimi ziyaret edilmelidir. Ilk 3 aylık
dönemde temizlik yapılması uygundur. Dişhekimi hamileliğin kalan dönemi
için bir tedavi takvimi hazırlayacaktır. İkinci 3 ayda da ağız dokularında
meydana gelen değişikliklerin ve ağız bakımının etkinliğinin değerlendirilmesi
ile birlikte tekrar temizlik önerilebilir. Duruma göre üçüncü 3 aylık dönemde
de tekrar randevu verilebilir fakat tüm bu seanslar mümkün olduğunca kısa
süreli olmalıdır.
Hamilelik
sırasında yapılmaması gereken işlemler var mıdır?
Genellikle acil olmayan işlemler
de hamilelik sürecinde yapılabilir. Ancak herhangi bir diş tedavisi için
en uygun zaman 4. Ve 6. aylar arasıdır. Şiddetli ağrının eşlik ettiği acil
durumlarda tedavi hamileliğin herhangi bir döneminde yapılabilir. Anestezi
ve ilaç verilmesini gerektiren durumlarda jinekolog ile irtibat kurulmalıdır.
Ertelenebilecek işlemler doğumdan sonraya bırakılmalıdır.
Hamilelik
döneminde diş röntgeni zararlı mıdır?
Bu dönemde tedavi için çok gerekli
ise ağız içinden 1-2 film alınabilir.Her ne kadar dişhekimliğinde çekilen
röntgenlerde verilen radyasyon miktarı çok az ve karın bölgesine çok yakın
değilse de gelişmekte olan bebeğin ışın almasını önlemek için mutlaka kurşun
önlük kullanılması gerekir.Yine de ilk üç ay film çekilmesinden kaçınmak
gerekir.
Dişler hamilelik
sırasında daha çabuk mu çürür?
Daha öncede de belirtildiği gibi
"hamilelik döneminde annenin dişlerinden kalsiyum çekildiği ve bu nedenle
her bebeğin anneye bir diş kaybettireceği" inancı kesinlikle doğru değildir.
Hamilelik döneminde vücuttaki dengenin bozulması dişlerin çabuk çürümesine
uygun bir ortam yaratır. Bu dönemde dişlerin daha çabuk çürümelerinin nedenleri
şunlardır;
Bebek beslenen dönemde tatlıya, aburcubura
aşırı istek belirir ve bunlar yendikten sonra diş fırçalama ihmal edilir
İlk aylarda görülen kusmalardan sonra
anne ağız bakımına yeterince özen göstermeyebilir.
Gebelik hormonlarının (östojen, progertron)
etkisi ile dişetleri daha çabuk kanayan anne, dişlerini fırçalamaktan kaçınır.
İşte bu nedenlerden ötürü bu dönemde diş sağlığına daha özen göstermek
gerekir.
Bebeğin
diş sağlığı için alınması gereken önlemler var mıdır?
Bebeğin diş gelişimi anne karnında
başlar. Bu dönemde anne hem kendi sağlığı hem de bebeğinin diş gelişimi
için dengeli beslenmeye dikkat etmelidir. Diş sağlığı için protein,Avitamini
(et, süt, yumurta, sarı sebze ve meyveler) C vitamini (narenciye, domates,
çilek), D vitamini (et, süt, yumurta, balık) ve kalsiyum (süt ve süt ürünleri,
yeşil yapraklı sebzeler) dan zengin gıdaların yeterince alınması gerekir.
Bunun yanısıra bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınılmalıdır. Kullanılan
ilaçlar bebeğin diş sağlığının yanısıra genel vücut gelişimini de olumsuz
yönde etkileyebilecektir. Bebeğin diş sağlığı konusunda bilgili olmak,çocuğunuzun
ömür boyu sağlıklı dişlere sahip olmasında ilk basamaktır. Bebeğin diş
bakımı ve beslenmesi ile ilgili bilgi edininiz.
"Hamileyken
antibiyotik kullandım" bebeğimin dişleri etkilenir mi?
Bu dönemde bilinçsiz ilaç kullanımından
kaçınılması gerektiğini belirtmiştik. Ancak kullanılan her antibiyotiğin
bebeğin dişlerinde lekelenmelere neden olduğu kanısı yanlıştır. Dişlerde
renklenmelere neden olan antibiyotik grubu "tetrasiklinler"dir. Bunun dışındaki
antibiyotiklerin renklenme yaptığı kanıtlanamamıştır.
|