

Kısırlık
Hazırlayan:Dr.
Murat Çakan, SSK Dışkapı Eğitim Hastanesi 2. Üroloji Kliniği
Kısırlık herhangi bir korunma olmadan,
yani eşlerin istemelerine rağmen 1 yıl içerisinde çocuk sahibi olamamalarıdır.
Kabaca, nedenlerin üçte birinde erkekte, üçte birinde kadında ve üçte birinde
de her ikisinde de bozukluk vardır. Yani hastalık yarı yarıya erkektedir.
Ülkemizde kadınlar bu konuya daha mantıklı yaklaşmakta ve böyle bir durumda
Kadın-Doğum uzmanına rahatça başvurmaktadır. Buna rağmen erkekler hem Üroloji
uzmanına çok daha az başvurmakta hem de yanlış yere kadınları suçlamakta
ve dolayısıyla tedavi gecikmektedir. Bazen de bu yanlış düşüncenin sonucunda
çok rahatlıkla tedavi edilebilecek hastalıklar nedeniyle ayrılıklar olabilmektedir.
Bundaki asıl yanlış düşünce erkeklik ile kısırlığın birbirine karıştırılmasıdır.
Oysa erkeklik erkek hormonu tarafından sağlanan bir durumdur. Oysa kısırlıkta
bu hormonun bozukluğu çok nadirdir. Yani bir erkeğin cinsel gücü tam olmasına
rağmen kısırlık durumu hatta hiç üreme hücresi olmaması durumu olabilmektedir.
Erkekte kısırlık
yapan nedenler çok çeşitlidir
Kabaca ya yumurtalıkları etkileyen çeşitli
hastalıklar vardır ya yumurtalıkların kendisi bozuktur ya da kanallarda
tıkanıklık vardır. Bunlardan hangi nedenin var olduğuna ve tedavisinin nasıl
olacağına ancak bir üroloji uzmanı karar verebilir. Asıl bilinmesi gereken bir
hususta şudur: kısırlık durumunda erkekte sadece usulüne uygun yapılmış
bir meni tetkiki ile erkekte bir bozukluk olup olmadığı saptanabilmektedir.
Ancak bu tetkikin güvenilir bir laboratuvarda ve usulüne uygun yapılması
gereklidir. Şüpheli durumlarda yeni meni tetkikte yaptırılabilir. Bu tetkikin
güvenilir olarak yapılabileceği merkezler konusunda hekimlerden yardım
alınmalıdır. Bu tetkikin sonuçlarına göre Üroloji uzmanı tarafından gerekli
tahlil ve tedaviler yapılır.
Son yıllarda kısırlık konusundaki
en önemli gelişme ‘yardımcı üreme teknikleri’ denilen ve genelde halk
arasında kabaca ‘aşılama’ veya ‘tüp bebek’ denilen uygulamalardır. Aslında
burada tek bir uygulama yoktur. Eşlerdeki hastalığın durumuna göre bazen
erkeğin menisi yıkanıp bir tüp ile kadının rahmine verilmekte; bazen kadının
yumurtası ile erkeğin üreme hücresi dışarıdaki uygun bir ortamda yan yana
konularak veya erkeğin hücresi yumurtanın içine verilerek tedaviler yapılmaktadır.
Bunlar hem belli bir tecrübe gerektiren, hem belirli bir maliyeti olan
ve hem de sabır gerektiren işlerdir. Bu konuda hekimlerle çok yakından
işbirliği yapmak gerekmektedir. Bu işlemler, gereğinde birçok kereler tekrarlanabilmektedir.
Burada özellikle kısırlık ile uğraşan üroloji ve kadın doğum uzmanlarıyla
görüşmek önemlidir. Bu konuda bazen hastalar veya çevresindekilerin kafasında
bazı tereddütler bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi alınan erkek hücresinin
başka erkeğe ait olabileceği endişesidir. Bu düşünce tamamen gerçek dışıdır.
Çünkü bu tedavilerde amaç eşlerin tedavisi ile çocuk sahibi olunmasıdır.
Ayrıca, bu işlem hukuka ve tıp kurallarına da aykırı bir durumdur ve bu
nedenle yapılması mümkün değildir.
Bazı kanser hastalarında verilen
ilaçlar üreme hücrelerini çok bozduğundan tedaviden önce üreme hücreleri
alınarak dondurulmakta ve daha sonra gereğinde kullanılabilmektedir.
Kısırlık
nedenleri konusunda genel olarak şunlar söylenebilir
Sigara, alkol, aşırı stres, sıcak
ortamlarda çalışmak (fırın, ocak gibi), toz-boya-dumanlı ve benzeri ortamlarda
çalışmak, yumurtaları aşırı sıcak tutucu kot benzeri giysiler giymek, üreme
hücreleri üzerinde zararlı etkiye sahiptir. Kullanılan pek çok hastalığa
ait ilaçlarında üreme hücreleri üzerinde bozucu etkileri vardır.
Ülkemizde en sık karşılaşılan
kısırlığa yol açan hastalıklardan birisi de yumurtalıkların torbalara inmemesidir.
Yeni doğan erkek çocukların bazısında yumurtalıklar torbaya inmemiş olabilir.
Bu durumda bir üroloji uzmanı ile görüşmek aydınlatıcı olabilir. Bu çocukların
çoğunda 1 yaşında yumurtalıklar torbaya iner. Eğer hala torbalara inmemişse
MUTLAKA bir üroloji uzmanına başvurulmalıdır. Çünkü bu dönemde tedavi edilmezlerse
yumurtalıklarda kalıcı hasar meydana gelir ve kısırlık oluşabilir. Yumurtalıkların
daha sonraki yaşlarda torbaya inmesi gerçekleşse dahi kısırlık oluşabilir.
Ayrıca özellikle karın içerisinde kalan yumurtalıklarda yumurtalık kanseri gelişme
ihtimali normal yumurtalıkdan çok daha fazladır.
Torbalarda solucan gibi kıvrım-kıvrım
damarların oluştuğu bir hastalık olan ‘varikosel’ çok sık karşılaşılan
ve kısırlık nedenleri arasında bulunan bir hastalıktır. Mutlaka bir üroloji
uzmanına başvurmak gereklidir. En önemli etkileri yumurtalıkda ağrı ve kısırlıktır.
Bazen tedavisi gerekmez ve takip edilir. Kesin tedavisi ameliyattır ve
kısırlık nedenleri arasında tedaviden en iyi sonuçların alındığı bir hastalıktır.
Bazen aileler erkek çocuklarının cinsel
organın küçük veya kıllarının az olduğu gibi şikayetlerle üroloji
veya çocuk uzmanlarına başvurmaktadır. Bazen (özelliklede şişman çocuklarda)
cinsel organ küçük sanılabilir. Ancak böyle bir şüphede hekime mutlak başvurulmalıdır.
Çünkü çok önemli hormon bozuklukları bulunabilir ve bunların tedavisi şarttır.
|