
Ayaktan Devamlı Periton Diyalizi
Hazırlayan: Dr. Murat Çolakoğlu
Nefroloji Uzmanı
Ayaktan Devamlı Periton Diyalizi
her gün 24 saat boyunca kendi kendinize uygulayabileceğiniz bir dializ
yöntemidir. Ayaktan Devamlı Periton Diyalizi tedavisi uyumlu ve kültürlü
hastalar için basittir. Ayaktan Devamlı Periton Diyalizi ekibi işlemi en
güvenilir bir şekilde öğrenmenize yardımcı olur. Doğru yöntem bir kez öğrenildikten
sonra, torba değişimleri günlük yaşantı içinde sıradan bir iş haline gelir.
Hastayı Hemodializ makinesine bağımlılıktan kurtarır. Özellikle İngiltere'de
Ayaktan Devamlı Periton Diyalizi yaygın uygulanmaktadır, dializ gereken
hastaların yarısı Ayaktan Devamlı Periton Diyalizi ile tedavi edilmektedir.
SEKİL
2: Ayaktan Devamlı Periton Diyalizi amacı ile karın içerisine Tenchff kateteri
yerleştirilmesi
Periton dializinde (PD) periton (karın
zarı) yarı geçirgen bir zar görevi görür. Karın içinde plazma elektrolit
konsontrasyonuna uygun (K ve fosfor dışında) dializ sıvısı verilir. Böbrekle
atılamayıp kanda biriken zararlı artık maddeler periton dializ sıvısına
geçer. Bu işlem sürekli tekrarlanarak kanda biriken artık maddeler periton
dializ sıvısı yoluyla vücuttan atılır. Ayaktan Devamlı Periton Diyalizi
için özel Tenckhoff kateterleri peritona yerleştirilir. Bu kateter yoluyla
günde 4 defa plastik torbalardaki 2 Lt' lik özel dializatlar karına verilir.
Dializ solüsyonunu değiştirme sırasında karın boşluğundaki dializ solüsyonu
dışarı boşaltılır, yerine yeni bir torba dializ solüsyonu doldurulur. Ayaktan
Devamlı Periton Diyalizi solüsyonlarının glukoz içeriği % 1.5, 2.3, 4.25
yada % 1.36, 2.27, 3.86 olmak üzere değişir.
Glukoz yüzdesi daha çok olan dializatla
daha fazla sıvı çekimi sağlanır. Ayaktan Devamlı Periton Diyalizi ile vücut
sıvı hacmi kontrolü daha kolaydır. Atık maddelerin kan seviyesinde Hemodiyalizdeki
gibi dalgalanma olmaz. Şeker hastalarında periton içine insulin verilmesi
ile kan şekeri daha kolay ve düzenli kontrol edilebilir. Ayrıca şeker hastalarında
daha sık damar yolu problemleri (fistülşant) görülmektedir. Ayaktan Devamlı
Periton Diyalizi tedavisinde damar yoluna gerek yoktur.
Kalp damar hastalığı nedeniyle Hemodiyaliz’
e tahammülsüzlük gösteren hastalar için Ayaktan Devamlı Periton Diyalizi
tercih edilen bir tedavi şeklidir. Ayrıca seyahat gerektiren mesleklerde
çalışanlar makine bağımlılığından kurtardığından Ayaktan Devamlı Periton
Diyalizi uygulanabilir.
En önemli sakıncası Ayaktan Devamlı
Periton Diyalizi uygulayan hastalarda sık peritonit (peritonkarın zarı-iltihabı)
olmasıdır. Son yıllarda Ayaktan Devamlı Periton Diyalizi bağlantı sistemlerinde
yapılan değişikliklerle peritonit oranı hasta başına yılda bire indirilebilmiştir.
Peritonitin mümkün olduğunca azaltılması için dializ torba değişimlerinin
kurallara uygun yapılması gereklidir. Peritonit periton sıvısının bulanıklaşması,
karın ağrısı, karında hassasiyet, bulantı, kusma, ateş, titreme ve kanda
lökosit artışına neden olabilir. Ayrıca uzun süreli Ayaktan Devamlı Periton
Diyalizi tedavisinde dializatla sıvı ve atık maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasında
yetersizlik oluşabilir.
Bir çok hasta Ayaktan Devamlı Periton
Diyalizi ile 5-10 yıl başarıyla tedavi edilebilir. Ayaktan Devamlı Periton
Diyalizi hastalarının dializatla protein kaybetmeleri nedeniyle daha fazla
protein almalarına izin verilir. Hemodiyaliz hastalarının 0,8-1 gr/kg/
gün protein almaları gerekirken Ayaktan Devamlı Periton Diyalizi hastaları
1-1,2 gr/kg/gün protein alabilir. Ayrıca Ayaktan Devamlı Periton Diyalizi
hastaları gıda ile daha fazla su ve tuz alabilir.
Akut böbrek yetmezliği veya kronik
böbrek yetmezliğinin akut ataklarında 48-72 saat süreyle periton dializi
uygulanabilir. Bu durumda her saat yeni dializ solüsyonu karına verilir
ve alınır.
|