
On Soruda Aşırı Kıllanma
1- Aşırı
kıllanma ne demektir?
Aşırı kıllanma; hipertrikaz ve hirşutism
biçiminde görülebilir.
Hipertrikaz vellus kıllarının (ince
ayva tüyleri) terminal karakter almasıyla gider. Irksal, kişisel ve ailesel
kılIanma farklılıkları nedeniyle normal ile ayırım zor olabilir.
Hirşutismus ise; kadınlarda ve çocuklarda
erkek tipinde ve erkeksi dağılımda (sakal, bıyık, göğüsler ve karında)
terminal kıl artışına verilen addır.
2- Nedenleri
neler olabilir?
Hipertrikoz yerel ya da yaygın olarak
benler üzerinde, travmatik olarak inflamasyonlarda, yerel kortikosteroid
enjeksiyonlarında, bazı dermatozlarda ve ilaç yan etkisi olarak ortaya
çıkabilir.
Hirşutismusun en sık nedeni polikistik
over sendromu (yumurtalıklarda çok sayıda kist ve kısırlıkla karakterli
bir hastalık) dur. Ayrıca androjenlerin aşırı salındığı yumurtalık, böbrek
üstü bezi ve beyinde hormon kontrolünü sağlayan bölgeler kaynaklı
hastalıklarda ve ilaçlara bağlı olabilir. Ayrıca kıl folliküllerinin
androjenlere aşırı yanıtına bağlanan nedeninin bulunamadığı hirşutism olguları
da vardır.
3-Aşırı kıllanmanın
tanısındaki önemli noktalar nelerdir ?
Hastanın yaşı, bu yakınmasının ne
zamandır olduğu, birdenbire başlayıp başlamadığı, yerleşimi, ilaç kullanıp
kullanmadığı, eşlik eden belirti ve bulguların (deri ve saç yağlanması,
akne, menstrüel düzensizlik, saç dökülmesi, seste kalınlaşma, küçük göğüsler,
susuz kalma, erken ergenlik, kas kütlesinde artma, libido artışı, klitoral
hipertrofi), obezite ve diabetes mellitusun olup olmadığı da aşırı kıllanmanın
tanısında göz önünde bulundurulur.
4-Tedavi
ilkeleri ne olmalıdır?
Altta yatan bir hastalık saptandığında
buna yönelik tedavi, ilgili klinik tarafından planlanmalıdır. Sadece uç-organ
aşırı duyarlılığına bağlı hirşutismus, ırksal ya da ailesel hipertrikoz
olguları kozmetik amaçla tedaviye alınır. Sistemik hastalığa bağlı durumlarda
da istenmeyen kıllardan kurtulmak için sistemik tedavi yanında kozmetik
yaklaşım da
gereklidir.
5-Kozmetik
amaçla hangi yöntemler kullanılabilir?
Hidrojen peroksit ile kılların rengi
açılarak maskelenebilir ya da traş, cımbız, ağda, depilatuvar kremler,
elektroliz (epilasyon) ve laser ile alınabilirler.
6- Bu yöntemlerin
avantajları ve dezavantajları nelerdir? Nasıl ve ne miktarda uygulanır?
Hidrojen peroksitle kılların renginin
açılması özellikle üst dudak ve kollardaki istenmeyen kıllarda uygulanır.
40 ml hidrojen peroksit ve 7 ml % 20'lik amonyaktan karıştırılarak solüsyon
elde edilir, 5-10 dakika beklenir. Uygulaması ağrısızdır.Ama sık uygulama
gerektirir, koyu deri rengi üzerinde kozmetik olarak uygun görünmeyebilir
ve bazı kişilerde tahriş edici etkilere yol açabilir.
Traşlama, hem kılların kısa süre içinde
büyümesi hem de cildi tahriş etme ve folikülite yol açma riski nedeniyle
genellikle önerilmez.
Cımbız ya da mekanik cımbız görevi
gören "epilady" benzeri araçlarla yapılan uygulama ağrılı, zaman alıcıdır
ve kılların büyüme evreye girmesini sağladığı için etkisi yaklaşık 2-3
hafta sürer.
Ağda ile kılların yok edilmesinde
ağrı ve kısa kılların alınmaması dezavantajlardır, yine kılların daha kısa
sürede anajen evreye girmesi söz konusudur, irritasyon ve follikülit
ile pseudofollikülit e (kıl kökü iltihabı ) yol açabilir.
Thioglikolat içeren depilatuvar kremler,
kılın yanı sıra keratini de etkiledikleri için oldukça tahriş edicidir
ve kılları deri düzeyinde temizledikleri için de etkileri kısa sürelidir.
7-Elektroliz
yönteminin özellikleri nelerdir?
Elektroliz diğer yöntemlerden etkisinin
kalıcı olması ile ayrılır. Yüksek frekanslı elektrokoagülasyon yoluyla
etki eder. Bir iğne kıl köküne sokulur ve elektrod görevi görür. Tahrip
edilen kıl cımbız yardımı ile çıkarılır. Pahalı ve zaman alıcı bir yöntem
olmasının yanı sıra, deneyimli kişiler tarafından yapılması gerekir. Kılların
yeniden çıkma oranı % 40 civarındadır. Uygulama sırasında ağrı olması,
perifolliküler inflamasyon, skar, punktat hiperpigmentasyon ve seyrek olarak
bakteriyel enfeksiyon istenmeyen yan etkilerdir. Enfeksiyon bulaşmasının
önlenmesi için tek kullanımlık ya da kişiye özel iğneler kullanılmalıdır.
Genellikle elektroliz yerel ve kalın,
kaba kılların yok edilmesi için kullanılabilir.
8- Epilasyon
için kullanılan lazerin özellikleri nedir?
Lazer tek ve sabit dalga boyunda
ışın üreten bir sistemdir. Çeşitli dalga boyları insan dokusunun içerdiği
çeşitli bölümler içinde emilerek enerjilerini transfer eder ve bu alanı
etkilerler. Epilasyon lazerlerinin dalga boyu kıla ve deriye rengini veren
melanin tarafından emilir. Melanin kıl kökünde çok yoğun olarak bulunduğu
için lazer ışını, kıl bölümünü harap eder. Lazer epilasyonda kıl kökünün
tam olarak tahrip edilebilmesi için kılın anajen evrede olması gerekir.
Bir bölgede kılların tümü tek seansta tahrip edilmez.
9- Lazer
epilasyonun etkinliği ve yan etkileri nedir?
Lazer epilasyon açık tenli ve siyah
kıllı kişilerde daha etkilidir. 2.ve 3.uygu/amalar uyku evresindeki kılların
anajen evreye girmesinden sonra yapılır. Seanslar arası zaman yerleşim
yerine ve diğer kişisel farklılıklara bağlı olarak 4-16 haftadır. Laser
epilasyonun avantajları; zaman alıcı olmaması, % 30'un üzerinde kalıcı
kıl kaybı olması ve yeniden çıkan kılların eskiye oranla daha ince, daha
açık olması ve yavaş uzamasıdır.
Lazer uygulama öncesi ve uygulamanın
bitimi sonrasında, 4-6 hafta süre ile yüksek etkenli güneşten koruyucu
krem kullanılması önerilir.
10-Dezavantajları
nelerdir?
Pahalı olması, kişisel kıl özelliklerine
bağlı olarak (kılın rengi, kalınlığı, yerleşimi vb.) değişken yanıt alınması,
uygulama sonrası kısa süreli ödem ve eritem ve uzun dönemde renk değişiklikleridir.
Dermatolog ve plastik cerrah gibi deri konusunda uzman hekimler tarafından
uygulanmalıdır çünkü uygulama yapılacak deri tipinin belirlenmesi, buna
uygun enerjinin saptanması ve seansların hasta kontrollerindeki bulgularına
göre ayarlanması gerekir.
|