
El Yıkama
Hazırlayan:
Dr.Mustafa Çetiner
Günümüzde el yıkamanın gerekliliğini
tartışmaya bile gerek yoktur. Ancak halen el yıkamanın önemi ve yönteminin
tam anlatılamaması bir sorun oluşturmaya devam etmektedir. Yapılan çalışmalar,
iyi yıkanmamış ellerden uzaklaştırılamayan mikro organizmaların kişiden
kişiye taşınabildiğini ortaya koymaktadır.
Nitekim ABD'nde yapılan ciddi bir
çalışma, ellerini uygun yıkamayan sağlık çalışanlarının %41 'inde patojen (hastalık yapıcı)
mikroorganizmalardan önemli bir kısmının 7 güne dek taşınabildiği ve bulaşabildiğini
göstermiştir. El yıkamadaki ana amaç elde mevcut olan mikroorganizmaların
infeksiyon oluşturamayacak düzeylere indirilmesidir.
Su ve sabunla doğru yıkamayla ellerin
üzerinde olan ve bulaşmadan asıl sorumlu cildin geçici florasının tamamının
temizlenebildiği iyi bilinmektedir. El yıkamada aşağıda sıralanan noktaları
bilmek önemlidir.
1- El yıkama sabun, deterjan veya
dezenfektan kullanılarak yapılmalıdır. Sadece su kullanmak yeterli dekontaminasyon
sağlayamaz.
2- El yıkamada ılık su kullanılmalıdır.
Sıcak su elleri tahriş eder ve mikroorganizma girişine zemin hazırlar.
3-El yıkanırken tüm takıların çıkartılması
uygundur.
4- Sabunun kuru tutulması önemlidir.
Sabun kabının drenaj sağlayacak biçimde olması gerekir. Uygun koşullarda
kullanılmayan sabunlarda da patojen (hastalık yapıcı) mikroorganizmaların ürediği unutulmamalıdır.
Likit sabun kullanılıyorsa sabun kapları tam olarak boşaldığında temizlenip
kurulandıktan sonra yeniden doldurulmalıdır. Bu önerilere uyulmadığı taktirde
buralarda üreyen mikroorganizmalar infeksiyon bulaşmasına neden olur.
5- Etkili bir el yıkama işlemi 30
sn ile 1 dakikalık sürede gerçekleştirilir. Eller çok kirli ise bu
süre 2-5 dk. Kadar uzayabilir.
6- Eller sabun veya deterjanla bileklere
kadar köpürtülmelidir
7- Sabunun suyun altına tutularak
köpüklerden temizlenmesi sağlanmalıdır. Köpük, sabunda mikroorganizma yerleşimini
kolaylaştırabilir
8- Tüm yıkama işlemi boyunca eller
dirseklerden aşağı da tutulmalıdır. Böylece kirli suların parmak uçlarından
lavaboya direk akışı sağlanmış olur.
9-Eller yıkandıktan sonra mutlaka
durulanmalı ve iyice kurulanmalıdır. Çünkü eller ıslak veya nemli kalırsa
bakteri bulaşması kolaylaşır.
10- Yıkama sonrası parmak araları
ve avuç içleri iyice kurulanmalıdır. El kurulamada doğru seçenek kağıt
havlu kullanılmasıdır.
Kumaş havlular nemli kalabildiğinden
kontamine olabilirler. Sıcak hava püskürt:en kurutma sistemlerinin zaman
kaybına neden olması, yeterince kurulama yapamaması, gürültülü olması ve
dolaşan havanın kontaminasyonu yolu ile yıkanmış ellere yeniden yapıların
yerleşebilmesine neden olması yüzünden önerilmemektedir.
Kağıt havlu ile el kurulamanın ortalama
süresi 7-9 sn olmalıdır. Kağıt havlu kurulamanın yanı sıra mekanik temizlemeyi
sürdürür.
Unutulmamalıdır, "doğru el yıkama"
enfeksiyonlardan korunma ve yayılmasını önlemede son derece ucuz ve etkili
bir yöntemdir.
|