

|
Sigarayı
bırakanların vücudunda şu değişiklikler oluyor:
20 dakika:
Kan basıncı ve kalp hızı normale döner. Eller ve ayaklar, dolaşım normale
döndüğü için ısınmaya başlar.
8 saat:
Kanda oksijen düzeyi normale döner. Kalp krizi riski düşmeye başlar.
24 saat:
Karbonmonoksit (egzoz gazı) vücuttan atılır. Akciğerlerdeki balgam ve diğer
birikimler temizlenmeye başlar.
48 saat: Nikotin
vücutta artık saptanamaz. Tat ve koku alma duyusu artmıştır.
72 saat:
Solunum yolları gevşediği için nefes almak kolaylaşır. Vücut enerjisi artar.
2-12 hafta:
Dolaşim bütün vücutta düzelir. Yürümek kolaylaşır.
3-9 ay: Öksürük,
nefes darlığı düzelir. Akciğer işlevi yüzde 5-10 oranında artar.
5 yıl: Kalp
krizi riski sigara içenlerin riskinin yarısına iner.
10 yıl: Akciğer
kanseri riski sigara içenlerin riskinin yarısına iner. Kalp krizi riski
hiç sigara içmemis biri ile eşit olur.
|
|
Sigarayı bırakabilmek
için üç basamağı geçmelisiniz.
1- Karar verme
2- Hazırlanma
3- Devam etme
Karar Verme
Neden bırakmak
istediğinizi düşünün. Herkesin kendine göre sebepleri vardır; ve bırakabilmek
için gerçekten istemeniz gerektiğini unutmayın. Eğer daha önce birkaç kez
bırakmayı denediyseniz-ki çoğu insan denemiştir- bilirsiniz ki insan yeniden
başlamak için binlerce anlamsız, gerçekte hiç de mantıklı olmayan bahaneyi
çok akla yatkın hale getirir ve tekrar başlar. Bunu engellemek için motivasyonunuzun
çok iyi olması gerekir. Kendinizi böyle bir başarısızlıktan (buna tecrübe
de diyebiliriz) alıkoymak için bırakma nedenlerinizi kendi sözcüklerinizle
kağıda dökün. Dayanamayacağınızı düşünüp tekrar başlamayı çok istediğinizde
önce bunları okuyacağınıza kendi kendinizi ikna edin.
Eğer daha önce
bırakmayı denediyseniz neden tekrar başladığınızı da yazabilirsiniz. Tekrar
başladığına pişman olmayan insan tanımıyorum. Ama şunu da akılda tutmakta
yarar var: İlk iki haftadan sonra dayanmak çok daha kolaylaşıyor ve yeniden
başlama olasılığı büyük ölçüde azalıyor.
Hazırlanma
Bunun için aşağıdaki
faktörleri göz önünde bulundurmak gerekli
Ne kadar zamandır
içiyorsunuz?
Günde kaç tane
içiyorsunuz?
Sizi sigara içmeye
iten sebepler nedir?
Düzenli bir plana
göre mi içiyorsunuz yoksa değişken mi?
Sabahları çok yoğun
sigara içme isteği duyuyor musunuz?
Daha önce bırakmaya
çalıştınız mı?
Bırakırken problemler
yaşadınız mı?
Sigarayı bırakmak
neden zordur?
Mark Twain "Sigarayı
bırakmak kolay, ben bunu bin kere yaptım" demiş. Belki siz de bırakmaya
çalıştınız.
İsterseniz neden
bu kadar zorlandığınıza bir göz atalım.
Sigara iki tip
bağımlılık yapar.
-
Fiziksel bağımlılık
-
Psikolojik bağımlılık
Fiziksel bağımlılığın
sebebi nikotindir.
Sigara, içildikten
sonra mutluluk veren duygular uyandırdığından hemen hemen tüm sigara içenler
gitgide içtikleri miktarı artırma eğilimindedirler. Sinir sistemi nikotine
adapte oldukça içilen miktar yine artar, böylece kandaki nikotin miktarı
da artar. Daha sonra belli bir düzeye erişince tiryaki bu düzeydeki nikotin
miktarını sağlamak için sigara içmeye devam eder.
Sigarayı bırakmaya
çalıştığınızda vücudunuz hem fiziksel olarak nikotinin eksikliğine reaksiyon
gösterir, hem de bir yandan psikolojik olarak alışkanlıklardan kurtulmakla
yüz yüze kalırsınız. İkisini birden göğüslemek oldukça zor bir iştir.
Nikotin eksikliği
sebebiyle aşağıdaki semptomlar görülebilir.
-
Depresyon
-
Sinir bozukluğu,
kızgınlık
-
Hassasiyet
-
Uyuma güçlüğü
-
Konsantrasyon bozukluğu
-
Baş ağrısı
-
Yorgunluk
-
İştah artışı
Bu semptomlar kişiyi
yeniden sigaraya başlamaya sevk eder. Çünkü nikotin seviyesi eski düzeye
çıkınca semptomlar kaybolur.
Semptomlar son
sigaranızdan sonra 48 ila 72 saat içerisinde doruğa çıkacaktır. Daha sonra
azalarak birkaç gün içinde bitecektir.
Psikolojik bağımlılığı
aşmak belki de işin daha zor kısmı. Çünkü önce sigarayı içmeyi öğreniyorsunuz.
(Yemekten sonra, çok yorulduğunuzda, stresli olduğunuzda, çok keyifli olduğunuzda,
arabaya bindiğinizde, sabah uyandığınızda vb.) Siz tüm bu durumlarla kafanızda
bağlantılar kurdunuz önce. Artık bu gibi durumlarda otomatik olarak sigara
yakacak kadar alışkınsınız sigaraya. Bırakırken bu bağlantıları kırmanız
gerekecek.
Sigara Karşı Zafer Kazanmak
Sigara içen insanların
hemen hemen hepsi bu dertten kurtulmak ister. Yukarıda yazılmış olan her
şeyi herkes az çok bilir. Sigara içen insanların tamamı sigaranın sağlıkları
için ne büyük bir tehlike oluşturduğunu, çocuklarına ya da sevdiklerine
ne kadar kötü bir örnek olduğunu, sigara içmeyenleri ne kadar rahatsız
ettiğini ve de ne kadar çok para kaybına neden olduğunu bilir. Sigaradan
kurtulmak gerçekten kolay bir iş değildir. Ama sonuçta milyonlarca insan
da sigarayı tamamen bırakmayı başarmıştır. Birazcık iradesi olan bir insan,
bu milyonların arasına çok rahat girebilir.
Peki sigarayı
bırakmak sadece irade işi midir? Bir insanın herhangi bir hareketi yapması
için, ya kendine göre mantıklı sebebler bulması lazım, ya da bu hareketi
silah zoruyla yapması lazım. Kimse sizin başınıza silah dayayıp, sigarayı
bıraktırmak istemediğine göre, kendinize mantıklı sebebler bulmanız lazım.
Şurası bir gerçektir ki, akciğer kanseri olmak üzere olan biri ya da gangren
olmak üzere olan birinin sigarayı bırakmak için çok mantıklı sebebleri
vardır. Sizin de mantıklı sebebleriniz olması için illaki iş buraya kadar
mı gelmeli? Lütfen aşağıdaki tavsiyelere bir göz atın.
Sigarayı hangi
nedenlerden dolayı bırakmak istediğinizi bir kağıda yazın. Bu işin ne kadar
zor bir iş olduğunu tamamen kafanızdan çıkarın. Zor kelimesi ile imkansız
kelimesi çok farklı şeylerdir. Kafanızda herhangi bir tarih belirleyin
ve bunu da kağıda yazın. Bu tarihe kadar asla elinizdeki sigara paketi
tamamen bitmeden yeni bir paket almayın. Yanınızda çakmak taşımayı bırakın.
Çakmağa ihtiyacınız olduğunda bunu başkalarından isteyin. Her sigara yakarken
kendinizi mümkünse bir aynada izleyin. Kül tablanızı boşaltmayın.
Sigarayı bırakma
tarihinden bir gün önce içebildiğiniz kadar çok sigara için. Ailenize,
arkadaşlarınıza ve sevdiğiniz herkese sigarayı bırakacağınızı ilan edin.
Sigarayı bırakmayı
ilan ettiğiniz günde elinizde kalmış olan bütün sigara paketlerini, kibritleri
ve de çakmakları çöpe atın, kül tablalarını boşaltın. Sürekli olarak sigara içmemekle
kazanacağınız şeyleri düşünün. Devamlı bir şeylerle meşgul olun. Sinemaya
gidin, tiyatroya gidin, uzun yürüyüşler yapın, lokantanın sigara içilmeyen
bölümünde yemek yiyin. Dişçiye gidip dişlerinizi temizletin.
Sigarayı bırakmayı
hedeflediğiniz ilk günde ve sonraki günlerde, mümkün olduğunca sigara içmenin
yasak olduğu yerlerde bulunun. Günde yaklaşık 4 litre su için. Her sigara
içme isteği geldiğinde bir bardak su veya başka bir içecek için. Kahve
ve de alkolden de kaçının. Elinizde sizi oyalayacak kalem veya başka bir
şeyler tutun. Şekersiz sakız çiğnemeye çalışın. Dişlerinizi yemek yedikten
hemen sonra uzun süre fırçalayın. Bir anda gelip giden, sizi sigara içmeye
aşırı derecede teşvik eden durumlarla mücadele edin. Sigara içmemekle ulaşacağınız
yeni dünyayı düşünün. Bir kaç gün sigara içmeyen arkadaşlarınızla birlikte
bulunun. Başkalarının sigara içmesi ve sizin de buna seyirci kalmanız,
sizi de teşvik edecektir. Bunu bilerekten sigara içen arkadaşlarınızın
yanına gidin. Düzenli olarak egzersiz yapın. Sigara içenlerin yapmakta
zorlandığı aktiviteleri yapmaya çalışın. Bu işi başardığınızda bu aktiviteleri
tamamen yapabileceğinizi unutmayın. Bol bol dinlenin. Dış görünüşünüze
çok önem verin. Bol bol aynada kendinize bakın. Hiç kimsenin evinizde sigara
içmesine müsaade etmeyin.
Şayet sigara
içme krizi gelirse, hemen bir şeyler için veya yiyin. Sakız çiğneyin veya
bir elma yiyin veya biraz çekirdek çıtlatın. On kere çok derin nefes alın.
Aldığınız onuncu nefesi bir süre tutun. Bu esnada bir kibrit yakın. Yavaşça
kibriti üfleyerek söndürün. Kriz çabuk geldiği gibi çabuk da kaybolur,
yeter ki kendinizi gevşetmeyi bilin. Kendinizi serbest bırakın ve çok hoşunuza
giden şeyler düşünün. Sadece o huzur dolu görüntüye konsantre olun. Hiç
bir zaman bir taneden bir şey çıkmaz diye düşünmeyin. Hiç bir zaman bir
tanenin kimseye zararı olmaz diye düşünmeyin -geri dönüşü olmayan bir hata
bütün çabalarınıza son verebilir. Sigarayı bırakma sebeblerinizi yazmış
olduğunuz kağıda, bu sefer de sigarayı bırakmakla ne kadar memnun olduğunuzu
yazın.