

Uçuk ve AFT
Hazırlayan: Türk KBB ve Baş Boyun Cerrahisi Vakfı
Ağzınızda; konuşmanıza ve yemek yemenize
engel olacak kadar şiddetli ağrıya yol açan bir yaranız varsa bilin ki
yalnız değilsiniz. Pek çok sağlıklı insan tekrarlayan ağız yaralarından
şikayetçidir.
En sık rastlanan tekrarlayan ağız
yaraları uçuk ve aft (aftöz ülser)’dır. Ağızda görüldüğünde birini diğerinden
ayırmak güçtür. Bu iki lezyonun nedeni ve tedavileri tamamıyla farklı olduğundan
ayırımı çok önemlidir.
Uçuk nedir?
Bunlar sıklıkla dudakta görülen içi
sıvı dolu kabarcıklara verilen genel bir addır. Ağızda özellikle dişetinde,
sert damakta da görülebilirse de nadirdir. Uçuk genellikle ağrılıdır ve
ağrı lezyonun ortaya çıkışından birkaç gün önce ortaya çıkar. Bu kabarcıklar
saatler içinde patlayarak kabuklanır. 7-10 gün sürer.
Nedenler:
Uçuk bir herpes simpleks virüsünün
aktif duruma geçmesi ile meydana gelir. Bu virüs, daha önce bu enfeksiyonu
geçiren hastalarda sessiz ve sinsi bir şekilde bekler ve stres, ateş, travma,
hormonal değişiklikler ve güneş ışığına maruz kalma gibi durumlarda aktif
hale geçer. Tekrarlayan lezyonlar aynı yerde yerleşme eğilimindedir.
Uçuk yayılabilir
mi?
Evet. Uçuk patladıktan tamamen iyileşene
kadar ki süre enfeksiyonun yayılımı için en riskli dönemidir. Virüs gözlerinize,
cinsel organlara ve diğer insanlara da bulaşabilir.
Önleme Önerileri:
-
Bir lezyon görüldüğünde ağız içi, burun
içi, cinsel bölge gibi mukoz zarlar enfeksiyona karşı korunmalıdır.
-
Uçuğu sıkıştırıp patlatmayın.
-
Birine dokunurken ya da göz veya cinsel
bölgelerinize dokunmadan önce ellerinizi dikkatlice yıkayın.
-
Tüm uyarılara rağmen herpes virüsün uçuk
olmadan da ulaşabileceği unutulmamalıdır.
Tedavi:
Günümüzde kesin tedavisi yoktur ancak
bu konuda yoğun çalışmalar yapılmaktadır. % 5 asiklovirli merhem gibi bir
antiviral ajan kullanılabilir. Doktor ya da diş hekiminizden son gelişmeler
hakkında bilgi almak için irtibat kurun.
Aft nedir?
Aft dilde, yumuşak damakta, dudak
ve yanakların iç kısımlarında görülen küçük, yüzeyel ülserlerdir. Oldukça
ağrılıdırlar ve 5-10 gün sürerler.
Neden?
Nedenleri hakkındaki eldeki en iyi
kanıtlar stres, travma, asitli yiyecekler (domates, turunçgiller, vs.)
gibi lokal tahriş edici maddelere maruz kalma gibi durumlarda lokal bağışıklık
cevabında değişiklikler meydana gelmesidir.
Aftöz
ülser yayılabilir mi?
Hayır. Nedeni bakteri ya da bir virüs
olmadığı için lokal yayılımı ya da bir başkasına bulaşması söz konusu değildir.
Tedavi
Tedavi direkt olarak az önce bahsedilen
rahatsızlık verici durumların ortadan kaldırılması ve enfeksiyondan korunma
ile olur.
Triamkinalon gibi haricen kullanılan
bir kortikosteroid ilacı da yardımcı olur. Günümüzde kesin tedavisi bulunamamıştır.
Diğer yaralar:
İki haftadan uzun süren iyileşmeyen
ağız yaralarında doktorunuza ya da diş hekiminize başvurmalısınız.
|