|
Avrupa Konseyi
İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi
(Strasbourg,
Kasım 1996)(Özet)
1- Genel
Hükümler
Biyolojik ve tıbbi uygulamalarda ayrım
gözetmeden insan hakları ve temel özgürlükler temel alınarak bütün bireylerin
onur ve kişilik özellikleri garanti altına alınır.
Bilimin ilgi alanı insanların iyiliğinin
önüne geçemez.
Taraflar, sağlık gereksinimlerini ve
kaynakları göz önüne alarak yeterli kalitede bir sağlık hizmetine erişmede
eşitliği sağlamaya çalışırlar.
Sağlık alanındaki araştırmalar dahil
her girişim mesleki standartları oluşturulmalıdır.
2- Kişilerin
Onayı
Tıbbi her girişim, bireylerin özgür ve
bilgilendirilmiş onayı ile yapılır. Bu kişilere olası riskler ve olası
sonuçlar aktarılır.
Onay veremeyecek durumda olanların korunması
Yasalara göre onay veremeyecek yaşta
olanlar için izin, o kişilerin yasal temsilcilerinden alınır.
Yaşı küçük olanlarda ayrıca yaş ve olgunluğa
göre görüş de alınmaya çalışılır.
Yetişkin bir kişi sağlık nedenlerinde
dolayı onay veremeyecek durumda ise onun yerine yasal temsilcisi karar
verir.
Akıl sağlığı yerinde olmayanlara yapılacak
tıbbi girişim ancak kişinin iyiliği için yapılır.
Onay alınamayacak kadar acil olan durumlarda
sadece kişinin yaşamı ve sağlığı göz önüne alınır.
3- Özel Yaşam
ve bilgilendirme hakkı
Herkesin kendisi ile ilgili sağlık ve
özel yaşamı ile ilgili bilgilere saygı gösterilmesini bekleme hakkı vardır.
Herkes, sağlığı ile ilgili kendisi ile
ilgili hangi bilgilerin toplandığını bilme hakkına sahiptir. Ancak, bu
bilgileri öğrenmek istemeyen bireylerin bu istekleri de göz önüne alınır.
4- İnsan genomu
İnsanlar arasında genetik özelliklere
göre ayrımcılık yapmak yasaktır.
Prediktif genetik testler bu alandaki
araştırmalar ancak uygun bir genetik danışmanlığın eşliğinde sağlık ile
ilgili nedenlerle yapılabilir.
İnsan genomuna müdahale ancak koruyucu,
tanı koyucu yada tedavi ile ilgili nedenlerle kabul edilebilir.
Genetik cinsiyete bağlı hastalıklar dışında
cinsiyet tayini için genetik test yapılamaz.
5- Bilimsel
Araştırmalar
İnsan üzerinde araştırma ancak şu
durumlarda yapılır:
Etik kararlar multidisipliner bir komite
tarafından verilmeli
Araştırma kapsamına girenlere hakları
ve yasal güvenceleri hatırlatılmalı
Kişinin onayı alınmalı, araştırma kapsamına
giren kişi istediği zaman bu onaydan vazgeçebilir.
In vitro embryo araştırmaları yasalar
mümkün kılıyorsa ve ancak embryonun yeterli derecede korunması ile yapılabilir.
Araştırma amacı ile insan embryosu oluşturmak
yasaktır.
6- Organ ve
doku transplantasyonu:
Organ veya dokunun alınması onaya bağlıdır.
İnsan vücudunun hiçbir parçası ticari
amaç için kullanılamaz.
|
ve 
Ankara Tabip Odası işbirliğiyle hazırlanmaktadır.