

Hormon Yerine Koyma Tedavisi (HRT)
Hazırlayan
:Prof. Dr. Hakan Şatıroğlu
Son yıllara kadar tartışmalar içinde
olan konu, uzun süreli izlem verilerinin de belirmesi ile artık genel bir
kabul görmüştür. Doğumlar, her ay hızlı bir değişim içinde olan vücudun
sorunları, süt verme gibi kadınlar için normal fakat yorucu fonksiyonların
sonunda doğa onlara ödül olarak hormon tedavisi ile daha konforlu, sağlıklı
bir yaşam sunmaktadır.
Hormon yerine koyma tedavisi'nin (HRT) iki ana amacı vardır ;
Östrojen eksikliğine bağlı semptomları
gidermek
Osteoporoz ve kardiovasküler hastalıklardaki
risk artışını önlemek
HRT, yakınmaların
önlenmesi, bulguların iyileştirilmesi ve kemik mineral kaybı ile kalp-damar
sistemi hastalıklarının engellenmesi yanında, menopozda cinsel işlev bozukluklarının
tedavisi açısından da önemlidir.
HRT, ürogenital dokular üzerinde faydalı
etkisinin olmasının yanında, şikayetleri azaltması ve uykuyu düzenlemesinin
dolaylı bir sonucu olarak, kişinin ruhsal durumunu da düzeltir. Cinsel
istekte azalma şikayeti varsa ve diğer faktörlerin etkisinin olmadığı görülüyorsa,
HRT’ye androjen eklenmesi düşünülmelidir. Androjenlerin cinsel isteği arttırdığı
gösterilmiştir.
HRT'nin
gereksinimlere göre değişik ilaçları ve uygulama yolları vardır, ancak
esas östrojen hormonunu yerine koymaktır. Rahmi operasyonla alınmamışlarda
doğayı taklit ederek progesteron ile birlikte verilir. Östrojen hormonu
çok düşük, kan seviyesini ancak adetin hemen başındaki en az seviyede tutacak dozlarda verilir.
Çünkü bu doz yukarıda sayılan yakınmaların hemen tümünün azalmasını veya yok olmasını sağlar.
Hormon tedavisi için hiçbir zaman geç değildir. Tedaviye başlamadan önce hekim muayenesi ve onun tanzim
edeceği gerekli test ve incelemeler yapılmalı ve hekim tavsiyesi ile kendi
vücudu için en uygun dozda ilaç kullanılmalıdır. Bu incelemeler şunları
içerir.
Jinekolojik muayene
Servikal yayma (smear)
Enometrial biyopsi
Ultrason
Hormon analizleri
Biyokimyasal analizler ( kan şekeri,
kolesterol, karaciğer testleri, vs.)
Kemik mineral yoğunluğu ölçümü ( 2 yılda
bir )
Mammografi ( 2 yılda bir )
Tedavinin 3. , 6. Ayında ve sonrasında
yıllık hekim kontrolü ile hem doz ayarlamaları yapılır, hem de riskler
en aza indirilmiş olur.
Yüksek tansiyon, kalb hastalıkları,
varisler, geçirilmiş meme hastalıkları eskiden hormon yerine koyma tedavisini
engelliyordu. Oysa günümüzde, araştırma sonuçları bu hastalıklara sahip
hanımlarda da gerekli incelemeleri takiben, ve hekim kontrolü altında hormon
tedavisinin herhangi bir risk yaratmadan kullanılmasını sağlamıştır.
Eğer hormon yerine koyma tedavisi
yapılmıyor yada yapılamıyorsa, o zaman eksikliğe bağlı olarak gelişen vajinal
kuruluk, daralma ve ağrılı ilişkiyi azaltmak ve sağlıklı bir cinsellik
yaşamak için kayganlaştırıcı jellerle haftada 2 kez cinsel ilişkide bulunmak
vajenin de sağlıklı kalmasını sağlamak açısından yararlıdır. Ayrıca ;
B vitamini
E vitamini
Dengeli beslenme
Temizliğe uyma
Yeterli hekim kontrolları
Uygun egzersizler
Cinselliğin sağlıkla ve göreceli olarak
yeterli bir şekilde devamına yardımcı olur.
|