

Uygun Ayakkabı Seçimi
Hazırlayan:
Yrd. Doç.Dr. Hakan Yaman
Süleyman Demirel
Üniversitesi, Tıp Fakültesi
Spor Hekimliği
AD, Isparta
Ayaklarınız günlük etkinliklerinizde
bile yeterince yük altına girmektedirler. Spor yaparken beden ağırlığınızın
3-4 katı fazlası ayaklarınıza yük olarak biner. Bu nedenle spor sırasındaki
kullanacağınız en önemli giyim eşyası spor ayakkabınızdır.
Seçeceğiniz ayakkabı ayağınıza iyi
oturmalıdır. Ayağınızda bulunan 26 kemik ve bunlarla ilişkili eklem ve
bağlar ayağınızda bir uzunlamasına, bir de enlemesine kemer (ark) oluştururlar.
Ayakkabınız bu kemerleri iyi desteklemelidir.
Ayağınızda bir sorun ya da eski bir
yaralanma varsa, hekiminize danışarak tabanlık ya da ortotik kullanılarak
spora bağlı olası sorunlarınız engellenebilir.
Ayakkabının tabanı spor sırasında
maruz kalınan darbe ve basıncı emebilme özelliğine sahip olmalıdır. Diğer
yandan dayanıklı da olmalıdır. Tabanda tırtıllar varsa, bunlar uzun olmamalıdır
ve tüm ayakkabı tabanına yayılmalıdır.
Ayakkabının ön ucu esnek ve yumuşak
olmalıdır. Koşu sırasında ayak parmaklarının bükülmesine izin vermelidir.
Ayakkabının ucu en az 45 dereceye kadar bükülebilmelidir. Tabanın orta
kısmı ise bükülmemelidir. Ayakkabının topuk kısmı ise yumuşak ve kalın
olmalıdır ve darbeleri rahatça emebilmelidir; ayrıca ayak tabanını iyice
sarıp hareketini engellemelidir. Böylece burkulmalar ve su toplanması engellenmiş
olur. Topuktan yukarıya doğru aşil kirişini koruyucu bir yastıkcık bulundurmalıdır.
İç tabanı arkları desteklemelidir
ve taban özellikle parmakların bulunduğu uç kısmında yukarıya doğru kalkıp,
ayak parmaklarını yandan sarmalıdır. Böylece nasır ve diğer parmak zedelenmeleri
engellenmiş olur.
Ayakkabının sayası hareketli ve sağlam
olmalıdır. Ayağınızın solumasına izin vermelidir. Ayağı iyi sarıp, burkulmasına
izin vermemelidir. Bazı spor türlerinde (örn. Basketbolda) ayak bileğini
de kapsaması arzu edilir.
Ayakkabının dili ve kenarları yumuşak
kavçuklu olmalıdır. Bağcıkların ayak bileği hareketini fazla engellemeden,
mümkün olduğunca yukarıda bağlanması arzu edilir. En uygun ayakkabı ayağı
sıkmadan, sıkı biçimde ayağa oturanıdır. Ancak ayak parmaklarınıza da yeterince
hareket olanağı sağlamalıdır. Birinci ayak parmağı ile ayakkabı ucu arasında
1 cm'lik boşluk olmalıdır.
Ayakkabılarınızı uzun ömürlü olmaları
için çorap ve ayakkabılarınızı sıkça değiştirmelisiniz, ayakkabılılarınızı
temiz tutup, dinlendirmelisiniz; onları kalıba almalı ve doğal koşullarda
kurumalarına izin vermelisiniz (güneşte ya da ocağın karşısında kurutmayın
çünkü derinin setleşmesine neden olur). Ayakkabının iç tabanı erkenden
yıpranacağı için, onu değiştirmenizde yarar vardır.
Ayakkabı alırken, sporda giyeceğiniz
çoraplarla ve öğleden sonra deneme yapın. Hatta mağazanın içinde yürüyerek
ya da koşarak ayakkabının uygunluğuna bakın. Yapacağınız spor türüne uygun
ayakkabılar bulunur. Örneğin koşacaksınız topuk tabanı kuvvetli, tenis
oynayacaksanız yanları destekli, yürüyecekseniz tabanı sert, iç tabanı
yumuşsak ve katı topuk desteği olan bir ayakkabı önerilir Size.
Düzenli spor yaptığınız durumda, ayakkabınız
6-9 ayda aşınacaktır. Bunun için aşınmalara dikkat edin, çünkü bunlar
yaralanmalara ve ağrılara neden olabilirler. Ortalama 750-800 km'lik bir
koşu mesafesinden sonra aşınmalar had safhaya ulaşır.
|